
ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਜ਼ਮ ਖਾਂ ਵੱਟੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਹਜ਼ਾਰਾ ਨਾਨਕਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਦਰਬਾਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੇਚ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗਹਾ ਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਸਾਉਣ ਸੋਚੀ। ਮੋਜ਼ਮ ਖਾਂ ਵੱਟੂ ਦੀ ਸੋਚ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਸਾਉਣ, ਉੱਥੇ ਦਲੇਰ ਲੋਕ ਆ ਕੇ ਰਹਿਣ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਖੂਹ ਖਟਵਾਇਆ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਖੂਹ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਖੂਹ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਖੂਹ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਖੂਹ ਨੂੰ ਭਰ ਨਾ ਸਕੀ। ਮਤਲਬ ਮਿੱਟੀ ਘੱਟ ਗਈ। ਵੱਟੂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇੱਥੇ ਪਿੰਡ ਵਸਾਉਣ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਖੂਹ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਹੀ ਖੂਹ ਨਹੀਂ ਭਰ ਸਕੀ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਢਿੱਡ ਨਹੀਂ ਭਰ ਸਕੇਗੀ।

ਉੱਥੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਜ਼ਮ ਖਾਂ ਖੱਟੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਭੇਡ ਤੇ ਬਘਿਆੜ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਘਿਆੜ ਭੇਡ ਦੇ ਬੱਚੇ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਭੇਡ ਉਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਚੁੱਕਣ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੋਜ਼ਮ ਖਾਂ ਵੱਟੂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਭੇਡ ਦਲੇਰ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਜਗਹਾ ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਸਾਉਣਾ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਲੇਰ ਲੋਕ ਵੱਸਣਗੇ। ਉਸ ਜਗਹਾ ਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਜ਼ਮ ਖਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਮੋਜ਼ਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਸਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਉਹੀ ਮੋਜ਼ਮ ਖਾਂ ਵੱਟੂ ਸੀ, ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਪੜਪੋਤਾ ਮੀਆਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਂ ਵੱਟੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਿਆ। ਉਹ 1990 ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਮੋਜ਼ਮ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿਭਾਜਨ ਕਾਰਨ ਉਜੜਿਆ, ਹੜਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਉਜਾੜਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਦਲੇਰ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਿੰਡ ਬਨਾ ਕੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। (Lachhman Dost WhatsApp 99140-63937)
